“KETEN ŞAKŞAĞI”

MAKALELER
1.059 Defa Okundu

.

“KETEN ŞAKŞAĞI”

Dedelerimiz Osmanlı’da doğmuş, babalarımız cumhuriyettten sonra doğmuş, birinci kuşak cumhuriyet çocuklarıydı.Bizlerse 2. Kuşak cumhuriyet çocuklarıyız. Dedelerimiz arasında  Osmanlıcı olanlar vardı belki ama babalarımız ve Bizler cumhuriyeti tamamen özümsemiş ve gereğini yapmaya çalışan bir kuşağız. Cumhuriyetin en önemli kazanımlarından olan,” tam bağımsızlık için ekonomik bağımsızlık” ilkesi gereği her alanda üretim yaparak kendi kendimize yetmeye çalışıyorduk. Köyümüzde kendi gıda ihtiyaçlarımız ve hayvanlarımızın ihtiyaçlarını üretmenin yanında, endüstriyel ürünlerde yetiştiriliyordu. Tütün, şeker kamışı, pamuk ve keten bunların başlıcalarıydı.
Keten; önemi ve sağlık için ilaç olabilecek özellikleri, o günlerde bu kadar açık olarak bilinmediğinden olsa gerek, belli ve küçük alanlarda ekilir, daha çok saplarından yararlanılırdı. Bizler de keten biçildikten sonra demetlerin tamamen kuruması için sabahları erkenden tarlaya gider ve demetleri çevirirdik. Nihayet uygun hale gelen keten demetleri,” Keten Şakşak”larının kurulduğu yerlere taşınırdı. Keten şakşağı 80-90 cm. Uzunluğunda yaklaşık 10×15 cm. Ebatında 3-4 cm. Testere dişi şeklinde profil verilmiş alt ve üst çenesi birbirine geçme şeklinde çalışan ahşap dövme aletiydi. Alt çeneyi yerden 70-80 cm yükselterek sabitleyen ayakları vardı.( Biraz tahrip olsa da günümüze kadar ulaşabilmiş bir örneği bizim depomuzda var) Keten sapları avuca sığacak miktarlarda alınır, çeneler elle açılıp sert şekilde kapatılarak ve şak şak sesler çıkartılarak saplar dövülür, sert ve odunsu bölüm ayrılarak saplardan keten lifleri çıkarılırdı. Bu lifler tıpkı yün veya pamuk gibi çıkrık yada iğ’lerle iplik haline getirilir, bu ipliklerle ister doğal rengiyle, istenirse boyanarak kilim, çöpten veya çul dokunurdu. Bütün bu işlemleri hep kadınlar yapar bizler yardımcı ve destek olurduk.
Günümüzde ise Keten tohumunun mucize tedavi edici özellikleri ve anti oksidan özelliği sağlık otoriteleri tarafından sık sık dile getirilmekte ve her türlü kullanılması tavsiye edilmektedir. Ne yazık ki dedelerimizin, ninelerimizin ve son zamanlarına yetişmiş bizlerin uyguladığı geleneksel ve doğal tarım ürünlerinin ne kadar sağlıklı ve doğru olduğu 50 yıl sonra yeni yeni keşfediliyor.
Atalarımızın ninelerimizin doğruluklarından ayrılmamak dileklerimle..
Necmi Can 10.03.2019

1 thought on ““KETEN ŞAKŞAĞI”

  1. Yaşanmışlıkları yeni nesile anlatmak çok güzel. Geçmişi unutmadan geleceğe yürümek çok daha güzel. Kalemine sağlık.

Comments are closed.